LAM HẠ – MƯỜI BÔNG HOA THÉP VÀ CÂU CHUYỆN ĐỂ MỖI THẾ HỆ KHÔNG BAO GIỜ QUÊN

Kỷ niệm 60 năm Ngày hy sinh của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ (1966 – 2026)

Có những câu chuyện lịch sử đã đi qua hàng chục năm, nhưng mỗi lần nhắc lại, lòng người vẫn lặng đi.

Có những con người đã nằm xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tên tuổi và sự hy sinh của họ lại sống mãi với quê hương, đất nước.

Và có một câu chuyện như thế…

Câu chuyện về Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ – những “bông hoa thép” đã dâng trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.

Cách đây tròn 60 năm, trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Lam Hạ là một trong những “tọa độ lửa” trên tuyến giao thông chiến lược. Nơi đây từng phải hứng chịu những trận không kích dữ dội. Trước yêu cầu bảo vệ quê hương, giữ vững mạch máu giao thông, lực lượng dân quân pháo phòng không Lam Hạ đã cùng bộ đội kiên cường bám trận địa, chiến đấu bảo vệ những mục tiêu trọng yếu.

Trong số những người con quả cảm ấy có Mười nữ dân quân Lam Hạ.

Các chị khi ấy chỉ là những cô gái rất trẻ, tuổi đời từ 16 đến 24. Họ có thể cũng từng có những ước mơ rất đỗi bình dị: một mái nhà, một gia đình, những ngày tháng được sống, được yêu thương và được nhìn thấy quê hương bình yên.

Nhưng khi Tổ quốc gọi tên, các chị đã lựa chọn đứng vào hàng ngũ dân quân phòng không.

Không phải vì các chị không biết sợ.

Mà bởi tình yêu quê hương và trách nhiệm với đất nước lớn hơn nỗi sợ của chính mình.

Các chị được huấn luyện, làm chủ nhiều loại vũ khí và cùng đồng đội trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương.

 Ngày 1/10/1966…

Bầu trời Lam Hạ rung chuyển trong bom đạn.

Những cô gái trẻ vẫn lao vào trận địa.

Có người chỉ kịp dặn cha mẹ xuống hầm trú ẩn rồi trở lại vị trí chiến đấu.

Có những người chị, người em sát cánh bên nhau giữa trận địa.

Có những người đã ngã xuống ngay nơi mình đang chiến đấu.

Sáu nữ dân quân đã hy sinh trong ngày hôm ấy.

Nhưng sự hy sinh không làm trận địa im tiếng.

Những người còn sống nén đau thương, đưa đồng đội ra ngoài rồi tiếp tục trở lại giữ trận địa.

Đọc đến đây, có lẽ mỗi chúng ta đều sẽ tự hỏi:

Điều gì đã khiến những cô gái trẻ ấy có thể mạnh mẽ đến vậy?

Có lẽ đó chính là tình yêu quê hương.

Là niềm tin vào ngày mai.

Là ý chí: quê hương còn đó thì mình còn phải chiến đấu để bảo vệ.

 Ngày 9/10/1966…

Ba nữ dân quân Nguyễn Thị Thuận, Trần Thị Thẹp và Nguyễn Thị Oánh đã anh dũng hy sinh tại trận địa pháo 100mm.

Các chị đã cùng bộ đội chủ lực kiên cường bám trụ, chiến đấu bảo vệ những mục tiêu giao thông quan trọng.

Ba người con gái.

Ba tuổi xuân.

Ba cuộc đời còn dang dở.

Nhưng sự hy sinh ấy đã trở thành một phần không thể phai mờ trong lịch sử quê hương Lam Hạ.

 Và ngày 7/7/1967…

Đặng Thị Chung – nữ dân quân thứ mười – đã tình nguyện ở lại trận địa để chiến đấu thay đồng đội.

Chị đã hy sinh trong tư thế đang chiến đấu.

Và từ đó, Mười cô gái Lam Hạ đã mãi mãi nằm lại trên những trận địa năm xưa.

Mười người con gái.

Mười tuổi xuân.

Mười cuộc đời.

Mười câu chuyện riêng…

Nhưng cùng gặp nhau ở một điểm:

Tình yêu Tổ quốc.

 60 năm – một lời tri ân

Sáu mươi năm đã trôi qua.

Những trận bom năm nào đã lùi xa.

Những cô gái năm xưa giờ đã trở thành những người mẹ, người bà trong ký ức của quê hương.

Nhưng Mười nữ liệt sĩ dân quân pháo phòng không Lam Hạ vẫn sống mãi trong lòng đất nước.

Các chị đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Sự hy sinh của các chị cũng trở thành nguồn tư liệu lịch sử quý giá để giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước, lý tưởng và trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Năm 2010, Đại đội dân quân pháo phòng không Lam Hạ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; liệt sĩ Nguyễn Thị Thi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2018, 9 nữ liệt sĩ còn lại cũng được truy tặng danh hiệu cao quý này. Trận địa pháo phòng không Lam Hạ được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia năm 2016.

 Với thầy và trò Trường Tiểu học Nam Lợi hôm nay…

Chúng ta kể lại câu chuyện về Mười nữ dân quân Lam Hạ không chỉ để nhớ về chiến tranh.

Chúng ta kể để các em học sinh hiểu rằng:

Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có.

Mỗi ngày các em được đến trường trong tiếng trống thân quen.

Được ngồi trong lớp học.

Được đọc những trang sách.

Được vui chơi cùng bạn bè.

Được sống trong vòng tay yêu thương của gia đình, thầy cô…

Tất cả những điều bình dị ấy càng trở nên đáng quý khi chúng ta biết rằng, đã có những thế hệ đi trước phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, mồ hôi, nước mắt và cả sự hy sinh để bảo vệ quê hương, đất nước.

Vì thế, tri ân không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao.

Với một học sinh, tri ân có thể là biết yêu quê hương hơn một chút; biết kính trọng người có công; biết giữ gìn truyền thống; biết sống tử tế; chăm chỉ học tập; biết đoàn kết, sẻ chia và có trách nhiệm với cộng đồng.

Với mỗi thầy cô, đó là tiếp tục kể cho học trò nghe những câu chuyện đẹp của lịch sử.

Để trong những trang sách của tuổi thơ, các em không chỉ biết những con số, những mốc thời gian…

Mà còn biết cúi đầu trước những người đã làm nên hòa bình.

 Mười bông hoa đã nở giữa mùa bom đạn…

Hôm nay, trên quê hương Ninh Bình đang từng ngày đổi mới, câu chuyện về các chị vẫn nhắc chúng ta rằng:

Quá khứ không phải để chúng ta sống mãi trong hoài niệm.

Quá khứ là để mỗi người biết mình đang đứng trên nền móng được xây nên bởi biết bao thế hệ.

Để từ sự hy sinh của những người đi trước, chúng ta biết sống một cuộc đời có ý nghĩa hơn.

Để mỗi ngày đến trường của các em học sinh hôm nay trở thành một cách tiếp nối những ước mơ mà các chị năm xưa chưa kịp thực hiện.

60 năm – thời gian có thể làm đổi thay cảnh vật, nhưng không thể làm phai mờ lòng biết ơn.

Xin được nghiêng mình trước Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ.

Xin được gọi tên các chị bằng tất cả niềm kính trọng.

Mười bông hoa thép đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.
Để hôm nay, những mầm xanh được lớn lên trong hòa bình.
Để những mái trường được vang tiếng trẻ thơ.
Để chúng ta được sống, được học tập, được ước mơ và được bình yên.

 Trường Tiểu học Nam Lợi cùng các em học sinh thành kính tưởng nhớ, biết ơn và tự hào về những người con anh hùng của quê hương Lam Hạ.

Mong rằng từ câu chuyện của Mười cô gái năm xưa, trong trái tim mỗi học sinh Nam Lợi hôm nay sẽ lớn lên một tình yêu – tình yêu quê hương, đất nước; một niềm tự hào – niềm tự hào về truyền thống dân tộc; và một lời hứa – lời hứa sẽ học tập thật tốt, sống thật đẹp để xứng đáng với những gì thế hệ cha anh đã gửi lại cho chúng ta.

 60 năm – một nén tâm hương.
60 năm – một lời tri ân.
60 năm – một bản hùng ca vẫn còn ngân vang trong trái tim các thế hệ hôm nay và mai sau.